تماس :    02188903539-09121321268

   

نفی و اثبات نسب

نسب رابطه خونی و حقوقی است که پدر و مادر را به فرزندان آنها مربوط می‌کند و این گونه نسب به معنای رابطه پدر و فرزندی یا مادر و فرزندی است.

نسب در لغت به معنای خویشاوندی و نژاد است اما از نظر حقوقی عبارت است از رابطه خویشاوندی میان 2 نفر که یکی از نسل دیگری باشد یا هر دو از نسل شخص دیگری باشند مانند رابطه پدر و فرزند یا رابطه برادر و خواهر.

گاهی نسب ناشی از رابطه ازدواج قانونی و مشروع زن و مرد است که به آن نسب مشروع می‌گویند و گاهی نسب ناشی از تلقیح مصنوعی و گاهی هم ناشی از رابطه شبهه‌ناک است. برای اینکه رابطه نسب و خویشاوندی میان 2 نفر ثابت شود باید رابطه زوجیت میان زن و مرد و نسب مادری و پدری به اثبات برسد.

اثبات نسب مادری ساده‌تر از اثبات نسب پدری است زیرا دوران بارداری و زایمان به راحتی قابل انکار نیست و طبق قانون ظرف 15 روز پس از تولد نوزاد باید به دنیا آمدن او در یکی از حوزه‌های ثبت احوال اعلام و برای طرف شناسنامه گرفته شود.

اما اثبات نسب پدری با توجه به آزادی مردان در امر ازدواج موقت با دشواری‌های فراوانی همراه است؛ هر چند امروزه با پیشرفت علم و انجام آزمایشات مختلف، اثبات نسب ساده‌تر شده است اما به دلیل گرانی و در دسترس نبودن این آزمایشات اثبات نسب پدری همچنان دشواری‌های به همراه دارد.

اماره قانونی

قانونگذار اماره قانونی را یکی از راه‌های اثبات نسب می‌داند. در تعریف اماره قانونی می‌توان گفت عبارت از اوضاع و احوالی است که به حکم قانون، دلیل قانون دلیل بر امری شناخته می‌شود. البته این تعریف بسته به زمانی که طفل به دنیا بیاید یعنی در زمان زوجیت یا پس از انحلال نکاح متفاوت است.

الف) اماره قانونی نسب پدری و در زمان زوجیت: به موجب قانون طفل متولدشده در زمان زوجیت ملحق به شوهر است؛ به شرط آن که از تاریخ ازدواج تا زمان تولد کمتر از 6 ماه و بیشتر از 10 ماه نگذشته باشد. در این صورت، نسب پدری و مادری هر دو قانونی خواهد بود.

ب) اماره قانونی نسب پدری پس از انحلال نکاح (جدایی) هنگامی که مادر ازدواج مجدد نکرده باشد. به موجب این قانون هر طفلی که بعد از جدایی متولد شود متعلق به شوهر است مشروط بر اینکه مادر هنوز ازدواج نکرده باشد و از تاریخ جدایی تا روز تولد طفل بیشتر از 10 ماه نگذشته باشد.

ج) اماره قانونی نسب پدری بعد از انحلال نکاح هنگامی که مادر ازدواج مجدد کرده باشد. چنانچه بین زن و شوهری جدایی حاصل شود و زن ازدواج مجدد کند و پس از ازدواج مجدد او طفل متولد شود، اگر از تاریخ جدایی اول 10 ماه نگذشته و نکاح دوم به 6 ماه رسیده باشد، طبق اماره قانونی طفل متعلق به شوهر دوم است؛ مگر آن که اماره قانون قطعی دیگری خلاف آن را ثابت کند.

در این صورت چنانچه امارات قانونی به نحوی باشد که الحاق طفل را به هر دو شوهر ممکن سازد، با استفاده از تشخیص پزشکی می‌توان الحاق طفل را به یکی از دو پدر امکانپذیر کرد.

دلایل اثبات نسب مادر

مهمترین دلایل اثبات نسب مادر به شرح ذیل است:

اول) سند ولادت «شناسنامه»

شناسنامه متداول‌ترین دلیلی است که برای اثبات نسب به دادگاه ارایه می‌شود، اما آنچه به این سند رسمیت می‌بخشد، گواهی مأمور رسمی است و اگر ادعا شود که ولادت طفل به گونه‌ای که در شناسنامه آمده است، به مأمور ثبت احوال اعلام نشده یا او اعلام اشخاص را تحریف کرده است، برای اثبات چنین ادعایی باید ادعای جعل را مطرح کند و بار اثبات چنین ادعایی مسلماً بر عهده مدعی خواهد بود.

دوم) شهادت و امارات

بر طبق قواعد عمومی، شهادت می‌تواند تمام ارکان نسب را اثبات کند و تشخیص صحت چنین شهادتی بر عهده دادگاه است و دادرس اجباری به تأیید مفاد گواهی ندارد. (ماده 424 قانون آیین دادرسی مدنی)

در مورد امارات هم در این خصوص می‌توان به دو اماره اشاره کرد، نظر کارشناس در مورد تجزیه خون و زندگی مدعی نسب با خانواده‌ای که خود را منسوب بدان می‌داند و ارایه او به عنوان فرزند خانواده، هر چند که تصریح بدان نشود.

سوم) اقرار:

نسب با اقرار نیز ثابت می‌شود و این تنها موردی است که قانون مدنی درباره آن حکم خاص دارد و این حکم خاص در ماده 1273 قانون مدنی آمده است: «اقرار به نسب در صورتی صحیح است که اولاً تحقق نسب بر حسب عادت و قانون ممکن باشد، ثانیاً کسی که به نسب او اقرار شده است، تصدیق کند، مگر در مورد صغیری که اقرار به فرزندی او شده به شرط آن‌ که منازعی در بین نباشد.»

اثبات نسب پدری: «دشواری اثبات و لزوم دخالت قانونگذار»

برخلاف نسب مادری که بر مبنای امور محسوس و آشکار قابل اثبات است، نسب پدری را به دشواری می‌توان احراز کرد، زیرا مدعی نسب باید ثابت کند که محصول نزدیکی مادرش و شوهر او است و در این راه هیچ سند و شاهدی به کار نمی‌آید

این موضوع قابل حل است. بنابر این قاعده، کودک متولد در زمان زوجیت از آن شوهر است و جز از راه لعان (اتهام زن به زنا یا نفی ولد) نمی‌توان خلاف آن را ثابت کرد.

در قانون مدنی قاعده فراش در زمره امارات قانون «نشانه‌های قانونی» است. به غیر از قاعده فراش برای اثبات نسب پدری اقرار هم در زمره دلایلی است که به طور معمول در دعاوی اثبات نسب مورد استناد قرار می‌گیرد. در این خصوص ماده 1161 قانون مدنی مقرر می‌دارد: «اعلام ولادت طفل از طرف پدر اقرار به نسب است و از چنین پدری دعوی نفی ولد پذیرفته نمی‌شود

انکار نسب

انکار نسب عبارت است از نفی کردن انتساب طفل به پدر و مادر ظاهری وی که در حین انعقاد نطفه بین آنها نکاح صحیح (اعم از دایم و منقطع) موجود بوده است، خواه از طریق پدر ظاهری طفل یا هر ذینفع، در صورتی که ابوین ظاهری طفل، نسب طفل رامورد انکار وتردید قرار دهند نفی نسب از طریق اثبات خلاف قاعده فراش یا لعان به سبب نفی ولد و هر یک از ادله اثبات دعوی قابل اثبات است و اگر نفی نسب از جانب افرادی غیر از ابوین ظاهری شخص مانند وراث یا طلبکاران باشد خواه شخص کبیر باشد یا صغیر ، انکار از طریق عدم تحقق قاعده فراش وادله دیگر از قبیل :شهادت ، کارشناسی …قابل اثبات است. لذا علاوه بر بررسی موارد انکار نسب از طریق اماره قانونی فراش وتاسیس مذهبی لعان که به نظر بسیاری از اساتید محترم حقوق قانونی متروک است هر چند شاهد آرایی در این زمینه در عصر حاضر نیز می باشیم”به بررسی ادله دیگرجهت انکارنسب مانند شهادت شهود و آزمایشات پزشکی DNA وتاثیر آن در الحاق یا عدم الحاق به پدر و مادر ظاهری که امروزه جایگاه مهمی در این مقوله دارد دعوي نفي ولد اگر ثابت شود كودك را به طور قاطع بيگانه از پدر اعلام مي كنند و اعتبار حكمي كه در اين باره صادر مي شود مانع از آن است كه پدر بتواند از ادعاي خود دست بردارد و به نسب اقرار كند.نفي نسب از ناحيه پدر را نفي ولد مي گويند و هرگاه مردي برطبق اماره فراش، پدر كودكي به شمار آيد و بخواهد انتساب آن كودك را به خود نفي كند بايد خلاف اماره قانوني را در دادگاه اثبات كند يا به لعان متوسل شود.نسب و خويشاوندي داراي آثار و احكامي از قبيل توارث، حرمت نكاح، حق ولايت، حضانت و حق انفاق مي باشد، لذا نفي ولد داراي شرايط و محدوديت هايي است.يكي از آن شرايط آزمايشهاي پزشكي مي باشد مثلا هرگاه شوهر مدعي شود كه طفل متولد از زنش كه به او نسبت داده شده از او نيست و زن به استناد اماره فراش طفل را ملحق به شوهر بداند شوهر مي تواند از دادگاه درخواست نمايد كه خون او و طفل تطبيق داده شود تا ثابت گردد كه طفل از آن او نمي باشد.شرط ديگر، لعان است؛ يعني شوهر با اتيان يك نوع سوگند مي تواند طفلي كه فرزند او شناخته شده را نفي نمايد، بنابراين لعان از تأسيسات كاملا مذهبي است كه بر ايمان راسخ استوار است و نمي توان آن را از ادله مدني به شمار آورد.طبق ماده 882 ،883 و1152 قانون مدني لعان به پيروي از شرع انور و حقوق اماميه از طرق اثبات نفي ولد شناخته شده و آن منحصرا بين زوجين در نكاح به عمل مي آيدلعان در صورتي امكان دارد كه زن زنده باشد و ادعا كند كه طفل از آن شوهر است.اين سوگند مذهبي كه تشريفات اداي آن در موانع نكاح گفته شد به خودي خود باعث از بين رفتن نسبت بين پدر و طفل مي شود و مردي كه از اين راه به نفي ولد مي پردازد نيازي به اقامه دعوي و آوردن دليل ندارد.لعان نسب را به كلي نفي نمي كند ولي آثار آن را در روابط بين پدر و فرزند از بين مي برد به همين جهت مطابق ماده 882 و 883 قانون مدني فرزند مزبور از مادر و خويشان مادري خود، همچنين مادر و خويشان مادري از او ارث مي برند و نيز هرگاه پدر بعد از لعان، رجوع كند پسر از او ارث مي برد ليكن از ارحام پدر و همچنين ارحام پدري از پسر ارث نمي برند.

نفی نسب

نسب در لغت به معنای قرابت می باشد. عرفا رابطه ای است گه از پیدایش یک انسان از انسان دیگر به وجود می آید، به بیان ساده تر با ازدواج دو شخص با یکدیگر فرزند آنها ، نسب پدر و مادر محسوب میشود.
نسب هنگامی که از طریق ازدواج صحیح به وجود آمده باشد به آن نسب مشروع گفته می شود ولی در صورتی که بین زن و مرد هیچ ازدواجی صورت نگرفته باشد و یکی از والدین یا هر دو به این موضوع آگاه باشند، نسب آنها، نسب نا مشروع میشود.
نفی نسب (نفی ولد) عبارت است از آنکه به موجب آن پدر باید در دادگاه ثابت کند که طفل متولد شده متعلق به او نمیباشد نفی ولد را فقط شوهر میتواند اعلام کند؛ به عنوان مثال با یکسریآزمایش و شهود ثابت کند که همسر او با دیگری رابطه نامشروع داشته و فرزند متعلق به او نمی باشد.
حداکثر مدت طرح دعوا ی نفی نسب ۲ماه از تاریخ تولد طفل میباشد و پس از گذشت این زمان دیگر این دعوا قابل طرح نیست. ماده ۱۱۶۲ قانون مدنی : ( دعوی نفی ولد باید در مدتی که عادتا پس از تاریخ اطلاع یافتن شوهر از تولد طفل برای امکان اقامه دعوا کافی باشد اقامه گردد و در هر حال دعوای مذبور پس از انقضاء ۲ماه از تاریخ اطلاع یافتن شوهر از تولد طفل مسموع است.)
اگر پدر قبلا اقرار کرده باشد که فرزند متعلق به اومی باشد نمی تواند دعوای نفی نسب را مطرح کند چون قبلا اقرار کرده که فرزند متعلق به او می باشد.
نفی نسب شوهر با لعان صورت میگیرد، وقتی که لعان صورت بگیرد زوجه بر او حرام ابدی می شود ولی لعان در زمانی صورت می گیرد که زوجه با نکاح دائمی با همسرش ازدواج کرده باشد.
نفی ولد به این معنی می باشد که شوهر، کودکی که ظاهرا از آن او می باشد را انکار کند و اثر همبستری را با سوگند خوردن از ببن می برد . در دعوای نفی ولد ۲ مدعی علیه اصلی وجود دارد : ۱-فرزندی که خانواده او را طرد کرده اند ۲- مادر کودکی که نفی میشود.
برای طرح دعوای نفی نسب شخص مدعی باید به دادگاه مراجعه کند و باید بتواند با مدارک پزشکی و آزمایشات و… نفی نسب خود را اثبات کند و باید ثابت کند که تولد فرزند طبق قاعده ی فراش نبوده ، علاوه بر مدارک پزشکی و آزمایش ،فرد میتواند از شهادت شهود هم استفاده کند.
ماده ۸۸۲ قانون مدنی : ( پس از انجام دادن لعان، دیگر زن و شهور از یک دیگر ارث نمی برند همچنین فرزندی که مورد انکار واقع شده و سبب لعان می باشد نه از پدر ارث می برد و نه پدر از او ارث خواهد برد.) یعنی قاضی پس از بررسی اسناد و مدارک و شهادت شهود و اقرار در صورتی که رای به نفی نسب بدهد، نسبی که نفی شده دیگر ارث نمی برد.

جهت مشاوره با موسسه حقوقی معز تماس بگیرید.

0912-1321268

0936-1231268

2018-10-31

۴ پاسخ به "نفی و اثبات نسب"

  1. سلام و خسته نباشید
    همسر من سه سال پیش فوت کردن و بچه ای که هست از طریق جنین اهدایی و رحم اجاره ای بوده
    و ارثی هم به کسی نرسیده چون من بابت مهریه گرفتم
    حال مادر شوهرم دادخواست نفی نسب داده و آزمایش دن ای ای
    آیا اون همچین حقی داره برای دادخواست
    من میتونم به دادگاه نرم
    واگر نرم نتیجه دادگاه چی میشه؟

  2. سلام و خسته نباشید
    همسر من سه سال پیش فوت کردن و بچه ای که هست از طریق جنین اهدایی و رحم اجاره ای بوده
    و ارثی هم به کسی نرسیده چون من بابت مهریه گرفتم
    حال مادر شوهرم دادخواست نفی نسب داده و آزمایش دن ای ای
    آیا اون همچین حقی داره برای دادخواست
    من میتونم به دادگاه نرم
    واگر نرم نتیجه دادگاه چی میشه؟

ارسال یک پیغام

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

درباره ما

دفتر حقوقی معز (خدمات وکیل در تهران) با استفاده از روش وکالت در موسسات حقوقی کشور انگلستان،در زمینه های مشاوره حقوقی ،دفاع و طرح دعوی واخذ وکالت،پس از مراجعه افراد جهت حل مشکل حقوقی خود،ابتدا با تشکیل جلسه مشاوره توسط کارشناسان حقوقی، نسبت به بررسی موضوع با حضور مراجعه کننده اقدام می نماید. در صورت هر گونه سوال می توانید به صورت آنلاین با کاشناسان ما در تماس باشید.

HefzTaem.ir

Call Now

X
موسسه حقوقی روشنی معز
در حال بروز رسانی سایت هستیم
0912-1321268
0936-1231268